معرفی پروژه طرح 2 معماری منظر( کارشناسی ارشد معماری منظردانشگاه تهران )

طراحی حاشیه دریاچه اوان
پر پیچ و خم راهی که باید پیمود تا به سکون و سکوتش دست پیدا کرد، در حوصله همه کسان نمی گنجد شاید، که هنوز انسان چنان بر آن دست نینداخته است که وحدت طبیعی اش و زیبایی هایش را آشفته سازد. به جز آبی که در دریاچه ی کوچک آرام گرفته است و مهم ترین جاذبه ی این مجموعه ی طبیعی به شمار می رود، درختان رنگ به رنگ آن که چهره ی وحشی صخره ها را در هر فصل سال یک رنگ می زنند و روستاهای کنار جاده و زندگی مردمانش، مخاطب را به خود می خوانند. پرچین های قدیمی روی کوه ها حکایت از زندگی دیرینه ای دارد که در طبیعت آن جریان داشته است و همین سکون و دور از دست بودن منطقه است که سبب می شود قلاع و گوشه های دنج تفکری در آن ساخته شود و به زیبایی متینش، بار تاریخ و نام کسان نیز افزوده شود. چنین است که ذوقی که از مواجه با طبیعت رنگارنگ دره نصیب انسان می شود و احساسات او را غنا می بخشد، درذهن او نیز با حادثه و تاریخ و مکان همراهی می شود. منظر طبیعی در کنار منظر مردمی که در پیچاپیچ راه ادراک می شود، تصویر ذهنی محکمی از این طبیعت ایجاد می کند و منظر تاریخی نیز در کنار این مجموعه واقع می شود تا ویژگی های منحصر به فرد این مکان کامل شود.
در طراحی مجموعه ای تفریحی در کنار دریاچه ی اوان مهم ترین عاملی که شکل گیری طرح را متأثر می سازد، طبیعتی است که در پیش او گسترده است، خواه جنبه های زیبایی شناختی آن، خواه فرم آن و خواه مسائل مربوط به زمین و اقلیم. در طبیعتی که خود کامل و بی نقص می نماید و مخلوقی است که در طول سالیان صیقل خورده و با زندگی مردمانش در آمیخته، چه موجودی و با چه میزان از کمال و بی نقصی می تواند جلوه کند؟! مواجه با طبیعتی که بزرگترین فرصت و در عین حال بزرگ ترین تهدید این سایت است، چالش در پیش روست. شاید که می باید از ابزاری چون کاشت جدید، مصالح و انواع مهارت های انسانی برای نمایش آن چه بالقوه در مکان موجود است بهره برد. در گام بعدی نمایش این ویژگی ها و جذب مخاطب ضروری است. مجموعه می باید نیازهای عملکردی مخاطبان را تأمین کند و اولین انتظار آن ها از یک مجموعه طبیعی را که لذت حال است برآورده سازد.
خاطره انگیز بودن مکان و ایجاد امکانات خاص تفریحی، خواه در مواجه با طبیعت و خواه در تجربه ی فضاهای بدیع، فرد را دعوت می کند که مشتاق حضور دوباره در فضا باشد. با حضور انسان ها، در طبیعت یک فضای جمعی ایجاد می شود و طبیعت بستری می شود برای تعادل انسان ها و شکل گیری روابطی که آرامش خاطر این فضا زیبا و محکم شان می کند. در شکل گیری این زندگی جمعی، ارتباطات انسانی و انعکاس اثر طبیعت در ذهن انسان ها است که طراحی مجموعه ای تفریحی در کنار طبیعت بکر معنا پیدا می کند به این ترتیب طرحی انسان ساخت که امکانات آسایش انسان در طبیعت را فراهم می سازد، جلوه های طبیعت را عرضه کند، در کنار آن فروتن و خاضع قرار بگیرد، امکان تجربه هایی نو و به یاد ماندنی را ایجاد کند و منصه ای برای بروز روابط انسانی باشد، مطلوب است.
دست یابی به اهداف طراحی را در شکل دهی مجموعه در همراهی و خشوع در برابر طبیعت یافتیم. فضاهای خاصی که تکنولوژی و ساخت و مصالح و امکانات آن ها خاص و جالب توجه باشد را در شهر به وفور دیده ایم و هر روز نیز بر مجموعه ی این دیده ها و شگفتی هایمان افزوده می شود و دیگر روز بنایی نوتر مورد توجه قرار می گیرد. در کنار طبیعت، اگر نو بودن فضایی مورد نظر است، بهره گیری از عناصر طبیعی و خلاقیت طراحی برای تامین آن راهی پایدارتر است. مجموعه ی طراحی شده امکانات خاص خود را ارائه می دهددر حالی که در طبیعت الهام بخش کلیت و خرد فضاهای آن بوده است. حفظ شیب زمین تا حد امکان و پوشش گیاهی موجود در راستای این هدف است.
استفاده از الگوهای موجود کاشت در طراحی کاشت جدید زمین موجب پایداری طرح می شود و آن را با بستر خود همراه می سازد. استفاده از روش های ساخت متداول و استفاده از مصالح بومی آن را با بافت بومی اطراف هرچه بیشتر هماهنگ می کند و طرح جدید جزئی از این مجموعه ی کهن و زیبایی های موجود می شود.
مجموعه ی اقامتی با ستون هایی از چوب سپیدارهای منطقه و سقف های شیب داری چون خانه های اطراف ساخته می شود و از سنگ و چوب موجود در منطقه در مصالح آن بهره گیری می شود. در فضاهای مختلف آب که عنصر حیات بخش این طبیعت است، به شکل های گوناگون به نمایش در می آید و با نور و رنگ می آمیزد تادر شب و روز جلوه گر و جذاب باشد. آرایش سطوح با سنگ های صیقلی، قلوه ای، تیشه ای و سنگ می باشد به طوری که حس بساوایی ما را مخاطب قرار می دهد و لمس شن و خاک و سنگ در باغ های آن امکان پذیر می باشد.
پلی که از روی باغ های گل می گذرد نظر گاهی به این باغ ها و طبیعت گسترده در ورای آن ها می شود. در پوشش گیاهی این باغ ها از گل های بومی و غیر بومی استفاده شده است. ایجاد منظره های بدیع، آموزش و غنای حسی در این باغ ها هدف بوده است.

برای دریافت فایل PDF اینجا کلیک کنید.

منبع:: www.manzar.ws

صبری صادقی – فارغ التحصیل دانشگاه آزاد – واحد تهران مرکز
منبع:                                  http://manzar.ws/
آکادمی علوم کالیفرنیا ،طرح جدید رنزو پیانو درپارک golden gate ، با مشهور ترین بام سبز دنیا پوشده شده است. این مطمئناً مدرن ترین بام سبز است که هیاهوی زیادی در میان منتقدان ایجاد کرده است. یکی از دیدنی ترین مکان ها با توپوگرافی منحنی است که نگاه همه را به سمت خود می کشاند و به قدری زیباست که در ماه آوریل زمانی که گیاهان سبز شده اند، نقطه چین هایی از شکوفه ها و پرواز پرندگان اینجا را تبدیل به تکه ای از طبیعت کرده که کاملاً با محیط اطراف خود سازگار شده و یاد آور فیلم " سفر به ستاره " می باشد.
با همه شهرت و تصویرهای بسیار خوب و گیج کننده این بام مواج، با آشکار نکردن آنچه در طی ساختن این بام گذشت، ظاهراً فضای با شکوه و بی زحمتی به نظر می آید. دشواری آن تنها بالا بردن تکه ای از پارک Golden gate نبود، بلکه لغزش آکادمی علوم زیر آن هم بود که نگهداری آن در معماری کاری طاقت فرسا و بی وقفه است.
البته طراحی آن نیز شاهکار کوچکی نبوده است. پروژه در سال 1999 آغاز شد، یعنی حدود یک دهه بعد از ساخت آکادمی اصلی با 12 ساختمان در هم برهم که در طول 85 سال ساخته شده اند که در زلزله لوما پیرتا به شدت تخریب شدند. ( مجموعه در سال 2004 ویران شد.) هیئت مدیره آکادمی به 6 معمار پیشنهاد ساختمان جدید را کردند. طرح رنزو پیانو طرحی خیال انگیز که خط های نازک و مواج و منظره ساختمان عمیقاً به محیط اطراف آن متصل می شود برای ساخت انتخاب شد.

این طرح به طور غیر منتظره ای موزه ای باز و شفاف است


ساختمان اصلی آکادمی به سبک نئوکلاسیک

روی بام یک سری اتفاق افتاده : گیاهان بومی تمام سطح توپوگرافی راکه نمایانگر هفت تپه سانفرانسیسکو است پوشانده ، پانل های خورشیدی که وسیله ای برای دریافت نور طبیعی و هوای تازه برای ساختمان زیرین است و بالکن برای تماشای بام از نزدیک.


بام با گنبدهایش نشان دهنده هفت تپه ای ست که شهر روی آن قرار دارد و فضای نمایشگاهی زیر آن بازتابی ساختاری از خود طرح است. چگونه لایه های بام سبز در حالی که دانه هایی میان آن رشد می کنند روی هم نصب شده و در جای خود قرار می گیرند؟
در این برش های کم عمق 6 اینچی( در مقابل باغ-بام های پیچیده با خاک عمیق که می توانند درخت ها و بوته ها را در خود نگه دارند) قلمه های بادوام و مقاوم از گیاهان جوان در محیط کشت مناسب برای رویش کاشته شده اند.
همانطوری که این ها رشد می کنند و ریشه هایشان توسعه پیدا می کند، گیاهان به هم بافته می شوند تا به پایداری ساختاری و عملکرد آبیاری خود کمک کنند. در بعضی مواقع، مانند زمانی که بادهای شدید می وزد ، حصیر و سیریش باغبانی به باقی ماندن و رشد گیاه در جای خود کمک می کنند.
دریچه های روی تپه ها و روی آتریوم اتوماتیک بر طبق برنامه زمانبندی پیچیده آبیاری باز می شوند.




تاکید بر شفافیت در نمای ساختمان

پایداری این گنبد ها و زهکشی بام های سبز بسیار مشکل بود : معماران منظر نگران بودند که آب زیادی پایین شیب جمع شود. یکی دیگر از موضوعات پیچیده، مسئله یکپارچگی غشا ضد آب بود که توسط جان لومیز ،مدیر گروه SWA ساسالیتو ، مطرح شد وی اجازه خرید هیچ گونه اتصال توسط سوزن،زنجیر و میخ و گوه را برای نصب بالای غشا صادر نکرد.
یک رویکرد توسعه یافته توسط SWA ویژگی جدا کردن زهکش ها در دایره های متحدالمرکز بود که به دلیل عدم زیبایی شناسی با مخالفت رنزو پیانو مواجه شد .بنابراین SWA شبکه باریک خطی از گابیون پر شده از سنگ سیاه بازالت به مساحت 24 فوت مربع درست کرد تا آب باران یا زمانی که آبیاری توسط سیستم زه کشی انجام می شود، محیط کشت و صفحه های زه کشی و صافی پارچه ای را در جای خودش محکم نگه دارد. تقاطع ها و سطوح شیب دار با میله های تقویت کننده و کابل های معلق فلزی پوشیده شده با پلی استر که در نگهداشتن کانتینر های روی کشتی استفاده می شوند، کمک می کند تا سازه در جای خود محکم نگه داشته شود. گابیون ها در امتداد سطوح صاف بام و گنبد ها کشیده شده و مسیری برای عبور خدمه نگهداری بام و پژوهشگران شده است.


راست: شبکه ای از گابیون ها محکم شده سر تقاطع ها که به زهکشی ونگهداری نصب سر جای خودش کمک کرده.
چپ: عایق بندی روی پوسته که طراحی را بسیار چالش انگیز کرده .


کابل ترکیبی که مقاومت اضافی ایجاد می کند.


جزئیات طراحی ؛راست: صافی های پارچه ای برای کنار هم نگهداشتن ذرات و جلوگیری از رویش خارج از تخته های زهکشی
چپ: لایه نگهدارنده گیاهان رشده یافته و جعبه های تجزیه پذیر محیط کشت

جعبه های مدولار روش پایداری است که از آنها به عنوان وسیله ای برای نصب گیاهان روی گنبد استفاده می شود، ولی شبکه پلاستیکی سیاه رنگ نشان می دهد که کاربرد اکثر بام های سبز کاملاً متفاوت با این پروژه است. شرکت پائول کپهات اکولوژیست، پالت گیاهی بومی برای بام ساخت و گروهی از پژوهشگران مدول تجزیه پذیر بام سبز را تولید کردند.
این جعبه ای 17 اینچی از فیبر نارگیل ساخته شده که آشغال های به جا مانده از کشت نارگیل در فیلیپین می باشد و با چسب طبیعی به هم چسبانده شده اند. این جعبه ها 3 اینچ از محیط کشت رو در بر می گیرند که بستر مناسبی است برای گیاهان که از طریق ریشه توسط نوعی قارچ تغذیه می شوند،و این محیط کشت روی 3 اینچ گابیون گسترده شده اند.



گیاهان قبل از انتقال به بام، در 50000 جعبه در شرکت کپهات کشت شده، شبکه کم عمق از گابیون ها برای نگهداری محیط کشت و جعبه ها در شیب تند 60 درجه قرار داده شد و پس از آماده سازی به بام انتقال یافت. با توجه به خاصیت مهم تجزیه پذیری مدول ها، آن ها تا قبل از قرار گیری بر روی بام مطابق با برنامه زمانبندی پروژه نمی شکنند. در طول زمان بازدید خط دور مدول ها کاملاً مشخص بود که در حال شکسته شدن می باشد. لومیزمی گوید در واقع چندین ماه بعد از نصب ، یک سوراخ کوچک لازم است تا چند جعبه برای ترمیم برداشته شوند. حالا دیگرکف جعبه تقریبا پیدا نیست و گیاهان شش اینچ رشد کرده اند!

منبع :
• McIntyre,Linda,“High- Maintenance Superstar”,Landscape Architecture,The magazine of the American society of landscape architects,August,2009,p 64 – 70.- پایگاه اینترنتی انجمن معماران منظر آمریکا ASLA